Periferik anjiyografi bir tedavi midir?

Bu sayfada anlatılan işlem tanı amaçlıdır; bacak damarlarındaki darlığın yerini ve derecesini gösterir. Tedavi gerekip gerekmediği ve hangi yolla yapılacağı, sonuçlara göre ayrıca konuşulur.

Boya böbreklerimi etkiler mi?

Kontrast madde, özellikle önceden böbrek hastalığı olanlarda böbrek fonksiyonlarını etkileyebilir. Bu nedenle işlemden önce böbrek testleriniz kontrol edilir ve gerekirse sıvı desteği gibi önlemler alınır. Böbrek hastalığınız varsa önceden mutlaka söyleyin.

Boyaya alerjim var; anjiyografi yapılabilir mi?

Daha önce boyaya karşı alerjik reaksiyon geçirdiyseniz bunu mutlaka söyleyin. Hekiminiz, işlemden önce alerjiyi önleyici ilaçlar ya da başka bir görüntüleme yöntemi gibi seçenekleri değerlendirir.

Ani göğüs ağrısı, nefes darlığı ya da bayılmada 112'yi arayın.

Bacak damarlarında anjiyografi

Bacak atardamarları, ince bir kateterle verilen boya ve röntgen yardımıyla görüntülenir. Bu bir tanı işlemidir; darlığın yerini ve derecesini gösterir.

Nedir?

Bacaklara kan taşıyan atardamarlarda zamanla plak birikebilir ve damar daralabilir. Bu duruma periferik arter hastalığı denir. Tipik yakınma, yürürken baldırda, kalçada ya da uylukta ortaya çıkan ve dinlenince geçen ağrı ya da kramptır; buna kladikasyo denir. Periferik anjiyografide, ince bir kateter aracılığıyla atardamara röntgende görünen bir boya (kontrast madde) verilir ve bacak damarları görüntülenir. Görüntüler darlığın ya da tıkanıklığın yerini, uzunluğunu ve derecesini gösterir. Tanı çoğu zaman muayene, ayak bileği ile kol tansiyonlarının oranı (ayak bileği-kol indeksi) ve doppler ultrasonla başlar; bazı hastalarda tomografi ya da MR anjiyografi de kullanılır. Kateterle yapılan anjiyografi, damarların daha ayrıntılı görülmesi gerektiğinde yapılır. Bu sayfa yalnız tanı amaçlı anjiyografiyi anlatır; tedavi anlatılmaz.

Kimlere uygulanır?

Yürürken bacakta ağrı ya da kramp gelen, dinlenince geçen ve bu yakınması günlük hayatını kısıtlayan hastalar
Muayene, ayak bileği-kol indeksi ya da doppler ultrasonda bacak damarlarında önemli darlık düşünülen hastalar
Ayakta iyileşmeyen yara ya da dinlenirken de süren bacak ağrısı olan hastalar; bu durum gecikmeden değerlendirilmelidir
Karar; yakınmalarınıza, test sonuçlarınıza ve genel sağlık durumunuza göre hekiminizle birlikte verilir

İşlem öncesi

İşlemden önce muayene, kan testleri ve genellikle doppler ultrason yapılır. Böbrek fonksiyonunuz kan testiyle kontrol edilir, çünkü işlemde kullanılan boya böbreklerden atılır. Böbrek hastalığınız varsa, işlem öncesi ve sonrası sıvı desteği gibi önlemler planlanabilir. Daha önce boyaya (kontrast maddeye) karşı alerjiniz olduysa, böbrek hastalığınız, diyabetiniz ya da hamilelik olasılığınız varsa bunu önceden mutlaka söyleyin. Kullandığınız ilaçlar, özellikle kan sulandırıcılar ve şeker ilaçları, doktorunuzla birlikte gözden geçirilir. Hangi ilacın ne zaman bırakılacağına kendi başınıza karar vermeyin. İşlemden önce birkaç saat aç kalmanız istenebilir.

Nasıl yapılır?

Uyuşturma: Giriş yapılacak bölge, genellikle kasık ya da bilek, temizlenir ve lokal anesteziyle uyuşturulur. İşlem boyunca genellikle uyanıksınız.
Damara giriş: Atardamara ince bir kılıf yerleştirilir ve içinden ince bir kateter ilerletilir.
Görüntüleme: Kateterden boya verilir ve karından ayaklara kadar bacak damarları röntgenle görüntülenir. Boya verilirken bacaklarda kısa süreli bir sıcaklık hissi olabilir.
Kapanış: Kateter çıkarılır; giriş yeri bastırılarak, basınçlı bir bantla ya da bir kapatma cihazıyla kapatılır.
Sonuçların konuşulması: Görüntüler değerlendirilir ve sonuçlar size anlatılır. Tedavi seçenekleri ayrıca konuşulur.

İyileşme

Kasıktan yapılan işlemden sonra kanamayı önlemek için birkaç saat bacağınızı bükmeden yatmanız istenebilir. Bilekten yapıldıysa bileğe basınçlı bir bant takılır ve genellikle kısa sürede ayağa kalkılabilir. Hekiminiz aksini söylemedikçe, boyanın atılmasına yardımcı olmak için bol su içmeniz önerilebilir. Birkaç gün ağır kaldırmaktan ve giriş yerini zorlamaktan kaçının. Giriş yerinde şişlik, artan ağrı ya da kanama olursa, bacakta ya da elde soğukluk veya renk değişikliği fark ederseniz hekiminize haber verin. Anjiyografi sonuçlarına göre ilaç, düzenli yürüyüş egzersizi, girişimsel ya da cerrahi tedavi gibi seçenekler hekiminizle ayrıca konuşulur. Bu sayfada tedavi anlatılmaz.

Riskler

Her girişimsel işlemde olduğu gibi periferik anjiyografinin de riskleri vardır. Bunlar arasında giriş yerinde kanama, morarma ya da şişlik; boyaya (kontrast maddeye) karşı alerjik reaksiyon; böbrek fonksiyonlarında bozulma ve damar yaralanması sayılabilir. Daha nadir olarak damarda pıhtı oluşması, damarın tıkanması ya da başka ciddi komplikasyonlar görülebilir. Sizin için olası riskler, işlem öncesi görüşmede hekiminiz tarafından kişisel durumunuza göre ayrıntılı olarak anlatılır.

Sık sorulanlar

Periferik anjiyografi bir tedavi midir? Bu sayfada anlatılan işlem tanı amaçlıdır; bacak damarlarındaki darlığın yerini ve derecesini gösterir. Tedavi gerekip gerekmediği ve hangi yolla yapılacağı, sonuçlara göre ayrıca konuşulur.
Doppler ya da tomografi varken neden anjiyografi yapılıyor? Tanı çoğu zaman muayene, ayak bileği-kol indeksi ve doppler ultrasonla başlar; bazı hastalarda tomografi ya da MR anjiyografi de kullanılır. Kateterle yapılan anjiyografi, damarların daha ayrıntılı görülmesi gerektiğinde yapılır.
Boya böbreklerimi etkiler mi? Kontrast madde, özellikle önceden böbrek hastalığı olanlarda böbrek fonksiyonlarını etkileyebilir. Bu nedenle işlemden önce böbrek testleriniz kontrol edilir ve gerekirse sıvı desteği gibi önlemler alınır. Böbrek hastalığınız varsa önceden mutlaka söyleyin.
Boyaya alerjim var; anjiyografi yapılabilir mi? Daha önce boyaya karşı alerjik reaksiyon geçirdiyseniz bunu mutlaka söyleyin. Hekiminiz, işlemden önce alerjiyi önleyici ilaçlar ya da başka bir görüntüleme yöntemi gibi seçenekleri değerlendirir.

Tıbbi içerik Prof. Dr. Barış Kılıçaslan tarafından gözden geçirilip onaylanmıştır. Son güncelleme: 04.10.2026. Editör: Baran Zeydan (info@clinixcrm.app).