Damarım tamamen tıkalıysa kalbim nasıl besleniyor?

Zamanla gelişen yan dallar (kollateral damarlar), tıkalı bölgenin ilerisine bir miktar kan taşır. Bu kan istirahatte yetebilir; ancak eforda çoğu zaman yetersiz kalır ve yakınmalar ortaya çıkabilir.

Her tıkalı damarın açılması gerekir mi?

Hayır. Karar; yakınmalarınıza, tıkalı damarın beslediği kalp kasının canlı olup olmadığına ve testlerdeki kansızlık bulgularına göre verilir. Yakınması olmayan ya da ilaçla rahatlayan bazı hastalarda ilaç tedavisine devam edilebilir.

Tıkalı damar her zaman açılabilir mi?

Hayır. Bazı tıkanıklıklar tel ile geçilemeyebilir. Bu durumda ilaç tedavisi, bypass ameliyatı ya da ileride yeniden deneme gibi seçenekler hekiminizle konuşulur.

İşlem neden daha uzun sürüyor?

Sertleşmiş tıkanıklığın içinden güvenli bir yol bulmak dikkat ve zaman gerektirir. Bazen iki taraftan görüntüleme ve farklı tel teknikleri gerekir. Bu nedenle işlem, standart bir stent işleminden daha uzun sürebilir.

Ani göğüs ağrısı, nefes darlığı ya da bayılmada 112'yi arayın.

Kronik tam tıkanmış damarın açılması (CTO)

Uzun süredir tamamen tıkalı olan bir kalp damarı, özel teller ve kateterlerle yeniden açılmaya çalışılır. Amaç, göğüs ağrısı ve nefes darlığı gibi yakınmaları azaltmaktır.

Nedir?

Kronik tam tıkanıklık (CTO), bir koroner damarın uzun süredir, genellikle 3 aydan daha uzun zamandır, tamamen tıkalı olmasıdır. Tıkalı bölge zamanla sertleşir; lifli ve kireçli bir dokuya dönüşebilir. Damar tıkalı olsa da kalp kası çoğu zaman tamamen kansız kalmaz. Zamanla kalbin çevresinde, komşu damarlardan tıkalı bölgenin ilerisine kan taşıyan ince yan dallar (kollateral damarlar) gelişebilir. Ancak bu yan dallar eforda çoğu zaman yeterli kanı taşıyamaz; bu da göğüs ağrısı ya da nefes darlığına yol açabilir. CTO girişiminde tıkalı bölge, özel ince teller ve mikrokateterlerle geçilir. Tel çoğunlukla damarın normal akış yönünden, yani önden (antegrad) ilerletilir. Bu yol uygun olmazsa, yan dallar üzerinden tıkanıklığın arka tarafına ulaşılarak arkadan (retrograd) geçilmeye çalışılabilir. Tel geçtikten sonra damar balonla genişletilir ve stentle açık tutulur. Prof. Dr. Barış Kılıçaslan'ın çalışma alanları arasında, kronik tam tıkanıklıklar (CTO) dahil kompleks koroner girişimler yer almaktadır.

Kimlere uygulanır?

Uzun süredir tıkalı bir kalp damarı olan ve ilaç tedavisine rağmen göğüs ağrısı ya da nefes darlığı gibi yakınmaları süren hastalar
Testlerde, tıkalı damarın beslediği kalp kasının canlı olduğu ve kansız kaldığı (iskemi) gösterilen hastalar
Karar; yakınmalarınız, canlılık ve iskemi testleri, damarlarınızın yapısı ve genel sağlık durumunuz birlikte değerlendirilerek verilir. Bazı hastalarda ilaç tedavisi ya da bypass ameliyatı daha uygun olabilir

İşlem öncesi

İşlem planlanmadan önce yakınmalarınız ayrıntılı olarak değerlendirilir. Tıkalı damarın beslediği kalp kasının canlı olup olmadığı ve ne kadar kansız kaldığı; efor testi, stres ekokardiyografi, sintigrafi ya da kalp MR'ı gibi testlerle araştırılabilir. Daha önce çekilmiş anjiyo görüntüleri, işlemin planlanması için ayrıntılı olarak incelenir. Böbrek fonksiyonunuz kan testiyle kontrol edilir. Daha önce boyaya (kontrast maddeye) alerjiniz olduysa, böbrek hastalığınız ya da diyabetiniz varsa önceden mutlaka söyleyin. Kullandığınız ilaçlar, özellikle kan sulandırıcılar, doktorunuzla birlikte gözden geçirilir; hiçbir ilacı kendi başınıza bırakmayın.

Nasıl yapılır?

Giriş yerleri: Bilekten ya da kasıktan atardamara ince kılıflar yerleştirilir. Tıkanıklığın iki yanını aynı anda görebilmek için iki giriş yeri gerekebilir.
Görüntüleme: Boya verilerek tıkalı bölgenin uzunluğu, yapısı ve ilerisindeki damar görüntülenir.
Tıkanıklığın geçilmesi: Özel ince teller, mikrokateter desteğiyle tıkalı bölgenin içinden önden (antegrad) ilerletilir. Bu yol uygun olmazsa, yan dallar üzerinden arkadan (retrograd) geçilmeye çalışılabilir.
Balon ve stent: Tel tıkanıklığı geçtikten sonra damar balonla genişletilir ve stentle açık tutulur.
Kontrol ve kapanış: Sonuç görüntülenerek kontrol edilir. Kateterler çıkarılır ve giriş yerleri kapatılır ya da basınçlı bantla bastırılır.

İyileşme

İşlemden sonra bir süre gözlem altında kalırsınız; giriş yerleri ve kalp ritminiz izlenir. Kasıktan giriş yapıldıysa birkaç saat yatakta kalmanız istenebilir. Taburculuk zamanı genel durumunuza göre belirlenir. Stent takıldıysa pıhtı oluşumunu önleyen ilaçları hekiminizin önerdiği süre boyunca aksatmadan kullanmanız çok önemlidir. Hekiminize danışmadan bu ilaçları bırakmayın. Yakınmalarınızdaki değişim ve damarın durumu düzenli kontrollerle izlenir. Kolesterol, tansiyon ve şeker takibi, sigarayı bırakmak ve düzenli hareket, damar hastalığının ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı olur.

Riskler

Her girişimsel işlemde olduğu gibi CTO girişiminin de riskleri vardır. Bunlar arasında giriş yerlerinde kanama ya da morarma, boyaya (kontrast maddeye) karşı alerjik reaksiyon, böbrek fonksiyonlarında bozulma, damar yaralanması ve kalp ritmi bozuklukları sayılabilir. İşlem daha uzun sürebildiği ve daha fazla boya ile röntgen gerektirebildiği için böbrekler ve cilt üzerindeki etkiler ayrıca dikkate alınır. Nadir olarak kalp damarında yırtılma, kalbin çevresinde kan birikmesi, kalp krizi ya da inme gibi ciddi komplikasyonlar görülebilir. Sizin için olası yararlar ve riskler, işlem öncesi görüşmede hekiminiz tarafından kişisel durumunuza göre ayrıntılı olarak anlatılır.

Sık sorulanlar

Damarım tamamen tıkalıysa kalbim nasıl besleniyor? Zamanla gelişen yan dallar (kollateral damarlar), tıkalı bölgenin ilerisine bir miktar kan taşır. Bu kan istirahatte yetebilir; ancak eforda çoğu zaman yetersiz kalır ve yakınmalar ortaya çıkabilir.
Her tıkalı damarın açılması gerekir mi? Hayır. Karar; yakınmalarınıza, tıkalı damarın beslediği kalp kasının canlı olup olmadığına ve testlerdeki kansızlık bulgularına göre verilir. Yakınması olmayan ya da ilaçla rahatlayan bazı hastalarda ilaç tedavisine devam edilebilir.
Tıkalı damar her zaman açılabilir mi? Hayır. Bazı tıkanıklıklar tel ile geçilemeyebilir. Bu durumda ilaç tedavisi, bypass ameliyatı ya da ileride yeniden deneme gibi seçenekler hekiminizle konuşulur.
İşlem neden daha uzun sürüyor? Sertleşmiş tıkanıklığın içinden güvenli bir yol bulmak dikkat ve zaman gerektirir. Bazen iki taraftan görüntüleme ve farklı tel teknikleri gerekir. Bu nedenle işlem, standart bir stent işleminden daha uzun sürebilir.

Tıbbi içerik Prof. Dr. Barış Kılıçaslan tarafından gözden geçirilip onaylanmıştır. Son güncelleme: 04.10.2026. Editör: Baran Zeydan (info@clinixcrm.app).